Khi nhà máy trở thành giảng đường: Bên trong “thủ phủ” du lịch trải nghiệm của Trung Quốc

Tại xưởng hàn sạch bóng của nhà máy Geely Auto chi nhánh Tấn Trung, cậu học sinh lớp 8 Trương Hách Nguyên ngỡ ngàng dõi theo những cánh tay robot tựa như bước ra từ phim “Transformers”. Chúng nhấc bổng, căn chỉnh và hàn gắn các khung xe trong những màn bắn tia lửa điện đầy ngoạn mục. “Chỉ mất đúng 72 giây!”, cậu bé thốt lên đầy kinh ngạc.

“Trong hình dung của em, nhà máy vốn là nơi nóng bức, ồn ào và đâu đâu cũng thấy bóng dáng công nhân,” Trương, học sinh đến từ thành phố Tấn Trung (tỉnh Sơn Tây, miền Bắc Trung Quốc), chia sẻ. “Thế nhưng nơi này lại vô cùng ngăn nắp, yên tĩnh và gần như vắng bóng con người – cảm giác như em vừa bước chân vào một nhà máy đến từ tương lai vậy.”

Việc tổ chức các chuyến tham quan dây chuyền sản xuất cho học sinh như Trương đã trở thành hoạt động thường nhật của hãng xe tư nhân này. Đây là minh chứng rõ nét cho thấy sức hút ngày càng lớn của mô hình du lịch công nghiệp tại Trung Quốc.

Những năm gần đây, tour tham quan nhà máy đã trở thành một mảnh ghép mới đầy sức hút trong thị trường du lịch học tập vốn đang vô cùng sôi động – nơi các bậc phụ huynh Trung Quốc sẵn lòng đầu tư để con em mình mở mang tầm mắt. Nếu như trước đây, các chương trình ngoại khóa chủ yếu tập trung vào văn hóa, thể chất và du lịch thuần túy, thì giờ đây, sức nóng của tour nhà máy lại được thúc đẩy bởi sự chuyển dịch mạnh mẽ của Trung Quốc sang nền sản xuất cao cấp, thông minh và xanh.

Trên khắp cả nước, dòng người tham quan – mà chủ yếu là các em học sinh – đang đổ xô tới các tour du lịch công nghiệp. Điểm đến vô cùng đa dạng: từ những nhà máy sản xuất xe điện, phòng thí nghiệm robot cho đến các cơ sở sản xuất sữa, xưởng bia và cả những xưởng thủ công truyền thống.

Tình trạng “cháy vé” thường xuyên diễn ra tại các cơ sở sản xuất danh tiếng. Điển hình như tại nhà máy xe điện của Xiaomi ở Bắc Kinh, tính đến cuối tháng 10.2025, đã có hơn 100.000 lượt người đăng ký tham quan. Để đáp ứng nhu cầu tăng vọt trong kỳ nghỉ đông sắp tới, nhà máy dự kiến tổ chức 126 buổi tham quan trong tháng 1.2026, tăng thêm 8 suất so với tháng 12.2025.

Trong các chuyến tham quan này, sàn sản xuất đã thực sự trở thành những “lớp học tương tác” – nơi học sinh được trải nghiệm thực tế và tận mắt chứng kiến sự tinh xảo của nền sản xuất Trung Quốc. Những lý thuyết khô khan trong sách giáo khoa bỗng trở nên sống động trên các dây chuyền lắp ráp, với sự dẫn dắt trực tiếp từ chính những kỹ sư dày dạn kinh nghiệm trong vai trò “giảng viên”.

Tại “thủ phủ công nghệ” Hợp Phì (tỉnh An Huy) miền Đông Trung Quốc, Cơ sở Sản xuất Tiên tiến số 2 của NIO đang thu hút những dòng người nườm nượp đến để tận mắt chiêm ngưỡng sàn sản xuất mang hơi thở tương lai. Những điểm nhấn đầy ấn tượng bao gồm hệ thống lưu kho không gian ba chiều độc nhất vô nhị – nơi có khả năng truy xuất xe theo yêu cầu, cùng các dây chuyền lắp ráp thông minh được thiết kế như những cây cầu vượt trên cao.

Trong một không gian ngỡ như thế giới Lego (Legoland), các em học sinh có cơ hội tận mắt chứng kiến toàn bộ quy trình sản xuất một chiếc xe năng lượng mới, tham gia các buổi chuyên đề khoa học ô tô và thậm chí là tự tay lắp ráp mô hình xe điện. Kể từ khi mở cửa đón khách vào năm 2018, hai nhà máy của NIO tại Hợp Phì đã chào đón xấp xỉ 300.000 lượt khách tham quan.

Trên mạng xã hội Rednote, một người mẹ với biệt danh “Đại Nguyên Tử” đã chia sẻ về hành trình lái xe xuyên thành phố từ Diêm Thành đến Hợp Phì chỉ để đưa gia đình đi tham quan nhà máy NIO. “Thế giới của những chiếc ô tô trong mắt cậu con trai nhỏ giờ đây đang trở nên sống động và đầy mê hoặc hơn bao giờ hết,” chị hào hứng viết.

Theo ông Dương Di, Giám đốc Đối ngoại của NIO Manufacturing, các tour tham quan nhà máy mang lại những giá trị vô giá. Ông nhấn mạnh rằng việc trình diễn những đổi mới công nghiệp cho học sinh theo cách đầy lôi cuốn như vậy không chỉ giúp nâng cao trình độ hiểu biết khoa học, mà còn cho phép các em “cảm nhận một cách trực quan vị thế của Trung Quốc trên bản đồ công nghệ toàn cầu.”

Sự mở rộng của các tour du lịch tham quan nhà máy diễn ra cùng lúc với quá trình tiến lên phân khúc cao hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu của Trung Quốc. Tính đến nay, Trung Quốc là nơi đặt trụ sở của hơn 500.000 doanh nghiệp công nghệ cao và dẫn đầu thế giới với hơn 40% số lượng “Nhà máy Hải đăng” (Lighthouse Factories) toàn cầu – những đơn vị đại diện cho đỉnh cao của sản xuất thông minh và chuyển đổi số.

Nhìn chung, giá trị gia tăng của ngành chế tạo Trung Quốc dự kiến đóng góp hơn 30% vào mức tăng trưởng sản xuất toàn cầu trong giai đoạn 2021-2025. Theo Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin (MIIT), quốc gia này đã duy trì vị thế là nhà sản xuất lớn nhất thế giới trong 15 năm liên tiếp.

Việc tận mắt chứng kiến sự sống động của nền sản xuất hiện đại đã làm dâng cao niềm tự hào của du khách về sức mạnh công nghiệp đang ngày một lớn mạnh của Trung Quốc. Điều này đã truyền cảm hứng cho ngày càng nhiều người cân nhắc việc đóng góp sức mình vào lĩnh vực này.

Sau khi tham quan Công ty TNHH Robot và Tự động hóa Siasun tại tỉnh Liêu Ninh, đông bắc Trung Quốc, Mã Hạc Tuyên – một học sinh trung học phổ thông – đã nhận xét: “Chuyến đi đã cho em tận mắt chứng kiến sức mạnh của đổi mới công nghệ, và em hy vọng sau này mình cũng có thể đóng góp sức mình cho những ngành công nghiệp như thế này.”

“Khi các em học sinh tận mắt chứng kiến những robot công nghiệp do Trung Quốc tự thân phát triển đang thực hiện các thao tác chính xác trên dây chuyền sản xuất của Siasun, thứ ánh lên trong mắt các em không chỉ là sự tò mò mà còn là niềm tự hào tự thân,” Lưu Chấn Vũ, Phó hiệu trưởng Trường Khoa học và Kỹ thuật Thông tin thuộc Đại học Công nghệ Thẩm Dương, chia sẻ.

Bên cạnh việc giúp học sinh nắm bắt kịp thời các tiến bộ công nghệ, những chuyến tham quan này còn giúp định hướng cho các em trong việc điều chỉnh kế hoạch học tập sao cho phù hợp với nhu cầu của xã hội, theo nhận định của ông Hùng Bính Kỳ, Giám đốc Viện Nghiên cứu Giáo dục Thế kỷ 21.

(Biên dịch: Lê Anh)