Xung đột Trung Đông ảnh hưởng tiêu cực đến sự phục hồi kinh tế Nhật

Hơn 90% dầu thô nhập khẩu của Nhật Bản đến từ Trung Đông. Phần lớn đi qua eo biển Hormuz. Iran đã cấm tàu bè qua lại tuyến đường này, đẩy giá dầu lên cao.

Ông Hideo Kumano, chuyên gia phân tích ở Viện nghiên cứu Dai-ichi Life nói: “Cuộc chiến tháng 6.2025 giữa Mỹ – Israel với Iran khiến giá dầu tăng 20%. Lần này có thể tăng 35%, đạt 90 USD mỗi thùng. Nếu duy trì dài sẽ làm tăng giá xăng và điện ở Nhật, ảnh hưởng tới lạm phát trên diện rộng.”

Vị chuyên gia này tính toán, nếu giá dầu thô tăng 35%, chỉ số giá tiêu dùng không bao gồm thực phẩm tươi sống sẽ tăng 0,5%. Việc giảm thuế xăng dầu và trợ giá điện/khí đốt theo sáng kiến của Thủ tướng Sanae Takaichi làm giảm giá trung bình 0,9% nhưng một nửa trong số này sẽ bị giá dầu thô lấp đầy.

Tiền lương cũng là vấn đề lo ngại. Do biện pháp kiểm soát giá cả của chính phủ, tăng trưởng tiền lương thực tế dự kiến chuyển sang dương từ tháng 1.2025. Tuy nhiên điều này chỉ là nhất thời nếu giá dầu thô tăng mạnh. Tăng trưởng tiền lương có thể quay lại mức âm.

Ông Taro Saito thuộc Viện nghiên cứu NLI chia sẻ: “Nếu chiến tranh thành vũng lầy, giá dầu thô sẽ tăng vọt. Nếu vượt quá 100 USD mỗi thùng, sẽ phá vỡ kịch bản tăng trưởng tiền lương trên thực tế và tổng sản phẩm quốc nội của Nhật sẽ giảm 0,31%.”

Tiền lương trên thực tế giảm, làm ảm đạm thêm thị trường tiêu dùng cá nhân chiếm một nửa GDP của Nhật. Chính phủ có thể thực hiện thêm biện pháp để ngăn giá cả leo thang.

Chính phủ của bà Takaichi cho biết, họ sẽ xem xét áp dụng thuế suất 0% với thực phẩm và đồ uống trong 2 năm tới như biện pháp bổ sung. Nếu thêm biện pháp quy mô lớn khác để thúc đẩy nền kinh tế, có thể làm tăng nguy cơ lãi suất dài hạn được nâng cao.

Nhiều người kỳ vọng kinh tế Nhật Bản tiếp tục phục hồi trong năm 2026 khi lạm phát ổn định và căng thẳng thuế quan với Hoa Kỳ giảm, nhưng rủi ro địa chính trị Trung Đông lại phủ bóng đen lên tình hình.

(Biên dịch: NVP)