Thiếu LPG ảnh hưởng tới giao thông công cộng của Campuchia

Từ khi chiến sự Trung Đông bùng phát ngày 28.2, giá nhiên liệu tại Campuchia tăng vọt. Giá xăng tăng 40% và dầu diesel tăng 70%. Chính phủ Campuchia tuần trước giảm thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế giá trị gia tăng với 2 sản phẩm quan trọng này.

Khủng hoảng nhiên liệu đang làm trầm trọng thêm nhiều vấn đề kinh tế của Campuchia. Năm 2025, xứ chùa tháp tăng trưởng thấp do nợ xấu cao, xung đột với Thái Lan và thuế quan Hoa Kỳ.

Sokimex là doanh nghiệp bán nhiên liệu trực thuộc tập đoàn Sok Kong Import Export, đang điều hành 500 trạm xăng dầu trên cả nước. Công ty vừa thông báo, từ ngày 1.4 họ sẽ ngừng bán LPG do không thể nhập khẩu. Thời gian qua, giá LPG tăng 60%.

Người dân Campuchia thường dùng LPG để nấu ăn, chạy xe tuk-tuk và taxi. Theo Viện Nghiên cứu Kinh tế ASEAN & Đông Á, năm 2024, 65% nguồn cung LPG của Campuchia đến từ Việt Nam bằng đường bộ, 27% bằng đường biển và phần còn lại từ Thái Lan.

Thông báo của Sokimex ngay lập tức khiến các tài xế tuk-tuk và taxi chạy đua đổ đầy bình. Tình trạng tương tự với nhiều người nấu ăn.

Bộ trưởng Năng lượng Keo Rattanak nói rằng, Sokimex chỉ chiếm 3% thị trường và nguồn cung nói chung vẫn đáp ứng được. Bảy nhà cung cấp khác đã đặt thêm LPG, dự kiến nhận hàng vào cuối tháng 3 và tháng 4. Chính phủ đang hợp tác chặt chẽ với các nước ASEAN, để đảm bảo nguồn cung.

Dù trấn an, nhưng ông cũng khuyên người dân nấu ăn bằng điện, để dành LGP cho tài xế.

Ông Prum Punnaray, một người bán LPG ở Phnom Penh nói với Nikkei Asia rằng, họ đã hết hàng bán cho tài xế. Hiện không chắc khi nào hàng mới nhập về. Giá gas để nấu ăn cũng liên tục tăng. Một bình 15kg đã tăng từ 17 lên 30 USD.

Theo nhiều báo cáo, khoảng 85% tài xế ở đô thị đang mắc nợ. Đứt quãng công việc có thể gây rủi ro cao cho họ.

Ông Chey Tech, nhà nghiên cứu độc lập tại Phnom Penh nói rằng, chính phủ nên có biện pháp khẩn cấp như giảm số ngày học sinh đến trường, khuyến khích làm việc tại nhà và chuyển tiền mặt hỗ trợ đối tượng dễ bị tổn thương, tương tự giai đoạn Covid-19.

Theo ông Tech, rủi ro khác với kinh tế Campuchia là khả năng đóng cửa eo biển Bab el Mandeb ở phía Nam Biển Đỏ. Điều này buộc hàng may mặc và giày dép xuất khẩu sang châu Âu lẫn châu Mỹ phải đi đường vòng xuống cực Nam châu Phi, ảnh hưởng tới thu nhập của hơn 1 triệu công nhân Campuchia, xa hơn là các nhà máy có thể đóng cửa.

(Biên dịch: NVP)