Nhà sáng lập 25 tuổi và tham vọng lật đổ drone Trung Quốc tại Mỹ

Một phụ nữ hoảng loạn gọi 911 từ thị trấn Queen Creek ở bang Arizona, nói rằng bạn trai đang cố bóp cổ cô. Khi cảnh sát đến hiện trường, nghi phạm đã tẩu thoát. Một chiếc UAV Brinc Responder phóng ra truy tìm. Bốn phút sau, vị trí nghi phạm được phát hiện. Khi cảnh sát tiếp cận, anh ta nói mình có vũ khí và sẵn sàng bắn trả. Camera của UAV phóng to hình ảnh. Anh ta nói dối, không có khẩu súng nào cả. Cảnh sát tiến đến và bắt giữ một cách nhẹ nhàng. Chiếc UAV trở lại “tổ” của nó, là trạm sạc rộng 1,5m x 1,5m trong tòa nhà của sở cảnh sát, với những cánh cửa kim loại màu trắng đóng sập như chiếc bẫy ruồi cơ học.

Sử dụng UAV nghiên cứu hiện trường vụ án ngày càng trở nên phổ biến trong những hoạt động của cảnh sát Mỹ. Điều ít phổ biến hơn, là chúng được sản xuất tại Mỹ. Theo ước tính, DJI – nhà sản xuất UAV khổng lồ Trung Quốc, cùng một số hãng Trung Quốc khác, kiểm soát 70% thị trường toàn cầu dành cho chính phủ và thương mại, trị giá 18,6 tỷ USD năm 2024. Hơn 80% các tổ chức an toàn công cộng ở Mỹ có đội UAV sử dụng thiết bị của DJI, trong khi 7% sử dụng thiết bị của Brinc.

Điều quan trọng với Brinc và người sáng lập Blake Resnick, là UAV Responder sản xuất tại Seattle chứ không phải Thâm Quyến. Resnick kỳ vọng, sớm muốn cảnh sát Mỹ sẽ sử dụng thiết bị của Brinc, dù là lựa chọn hay mang tính cần thiết. Từ ngày 23.12.2025, UAV của DJI bị cấm bán tại Mỹ do lo ngại an ninh quốc gia, điều khiến cảnh sát và lực lượng cứu hộ xứ cờ hoa thất vọng. Họ nói với báo chí rằng, thiết bị của DJI rẻ hơn, đáng tin cậy và tiên tiến hơn về kỹ thuật. Một trong những loại UAV hiện đại dành cho cảnh sát Mỹ, Matrice M30T, có giá chỉ khoảng 15.000 USD. UAV Responder của Brinc, với chức năng tương đương nhưng giá từ 20.000 USD. CEO Resnick cũng thừa nhận: “DJI sản xuất những UAV tuyệt vời với giá cả phải chăng.”

Dẫu vậy, lo ngại về an ninh quốc gia ngày càng tăng song song với lợi ích kinh tế. Brinc và Resnick đã tận dụng xu hướng “America first” của Tổng thống Trump để vươn mình. Brinc vừa huy động được 157 triệu USD từ các nhà đầu tư như Motorola, Index Ventures (trụ sở tại London), tỷ phú Sam Altman, tỷ phú Peter Thiel, và tỷ phú Dylan Field (đồng sáng lập Figma). Sau vòng gọi vốn này, giá trị công ty tăng lên 480 triệu USD.

Resnick không che giấu lợi thế chính trị này. Anh nói từ văn phòng ở Seattle, nơi có thể nhìn thấy các kỹ sư đang lắp ráp UAV Responder: “Tôi không nghĩ rằng, thế giới tự do kiểm soát chưa tới 5% thị trường UAV là điều lành mạnh. Chúng tôi muốn trở thành DJI của phương Tây.”

Trong văn phòng, anh có treo bản sao đóng khung các lệnh trừng phạt Trung Quốc áp đặt. Tháng 12.2025, anh và Brinc cùng hàng chục thực thể khác, bị cấm đến Trung Quốc và làm ăn ở Trung Quốc. Resnick cũng có vai trò trong lệnh cấm DJI. Trong 3 năm qua, anh chi 660.000 USD vận động hành lang, nêu bật những lo ngại về an ninh, tiến tới kiểm soát chặt chẽ hơn UAV do Trung Quốc sản xuất tại thị trường Mỹ. Đó là khoản tiền khổng lồ với một công ty thua lỗ nặng. Brinc chỉ đạt doanh thu 5 triệu USD năm 2024, có thể đạt 15 triệu USD năm 2025. Nhưng lệnh cấm DJI mang lại lợi ích tiềm tàng rất cao. Resnick hiện có 40% cổ phần tại Brinc, khẳng định: “Nhu cầu với sản phẩm của chúng tôi sẽ cực lớn.”

Những nghị sĩ cứng rắn trong Quốc hội Mỹ lo ngại sản phẩm của DJI có thể gửi thông tin nhạy cảm từ Mỹ về Trung Quốc, mặc dù DJI bác bỏ, khẳng định đó là suy đoán vô căn cứ. Ông Adam Welsh, người đứng đầu chính sách toàn cầu của DJI chia sẻ: “Chính phủ Mỹ có toàn quyền tăng cường đảm bảo an ninh quốc gia, nhưng phải đi đôi với thủ tục pháp lý đúng đắn, công bằng và minh bạch.” Giống như TikTok, DJI đang yêu cầu Chính phủ Mỹ xem xét kỹ hơn công nghệ trong sản phẩm của DJI hoặc gia hạn thời gian tạm hoãn lệnh cấm.

Dù chưa sánh được với dòng UAV cao cấp của DJI, nhưng mẫu Responder ra mắt năm 2024 cũng không phải hàng kém chất lượng. Từ vị trí xuất phát, chúng có thể tiếp cận hiện trường khẩn cấp bán kính 2 dặm trong vòng 70 giây. Mỗi chiếc được điều khiển từ xa, có thể bay liên tục 42 phút với pin sạc đầy. Mỗi lần sạc chỉ mất 35 phút. Với dân số 90.000 người của thị trấn Queen Creek, cảnh sát ở đây vẫn sử dụng chiếc UAV Responder duy nhất rất hiệu quả từ tháng 6.2025. Đây cũng là một trong những cơ quan cảnh sát đầu tiên ở Mỹ dùng UAV Responder. Từ đó tới nay, chiếc UAV này tham gia hơn 450 nhiệm vụ liên quan đến điều tra trộm cắp, tấn công, tự tử hoặc nổ súng.

UAV Responder đã có mặt tại hiện trường 131 lần, xử lý 35 tình huống không cần cảnh sát có mặt. Ví dụ báo cáo tai nạn xe tự động (thường là sai).

Cảnh sát trưởng Randy Brice của Queen Creek cho biết, họ dự định mua một đội UAV. Những chiếc cũ chủ yếu mua của DJI đang bắt đầu lưu kho. Ông nói: “Chúng tôi muốn tìm UAV sản xuất tại Mỹ, không bị cấm nhập khẩu.”

• • •

Ngoài UAV Responder dành riêng phục vụ các cuộc gọi khẩn cấp 911, Brinc cũng sản xuất UAV Lemur (giá khởi điểm 10.000 USD) được thiết kế cho các đội SWAT. Brinc Ball, loại UAV liên lạc có kích thước bằng quả bóng, giá từ 2.500 USD, có thể đưa vào những khu vực liên lạc trực tiếp hoặc dùng điện thoại di động quá khó khăn – ví dụ tình huống bắt cóc con tin hoặc thiên tai.

Đến nay (cuối 2025), Brinc có khoảng 700 khách hàng, chủ yếu là các cơ sở cảnh sát. Trong đó khoảng 100 cơ sở đã mua UAV Responder. Các cơ sở đa dạng, từ nhỏ như sở cảnh sát Pueblo ở Colorado đến lớn nhất nước là sở cảnh sát New York. Cấp liên bang, Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE) cũng là một khách hàng.

Brinc có thể sắp dấn sâu vào lĩnh vực quân sự. Resnick nói: “Tôi quan tâm đến sự tồn tại và thịnh vượng của tổ quốc.”

Ý tưởng ra đời Brinc bắt nguồn vào tháng 10.2017. Resnick khi đó 17 tuổi, đang ở nhà của mình tại Las Vegas thì một vụ xả súng xảy ra cách đó 20 phút đi xe. Tay súng từ phòng khách sạn trên tầng 32 bắn vào những người tham dự lễ hội Route 91 Harvest. 58 người thiệt mạng và hơn 400 người bị thương. Resnick đã tự mày mò chế tạo máy bay đồ chơi từ năm 10 tuổi, luôn hỏi tại sao cảnh sát không sử dụng UAV trong tình huống này? UAV phản ứng nhanh hơn rất nhiều. Cậu muốn gặp mặt đại diện sở cảnh sát.

Lời yêu cầu được đáp ứng. Trong một buổi cà phê tại địa phương, trung úy Will Huddler thuộc sở cảnh sát Las Vegas đã lắng nghe kỹ lưỡng chàng thanh niên cao gầy 1m90 chia sẻ, rằng cậu ta có thể chế tạo loại UAV đặc biệt, rất khác trên thị trường, dành riêng cho những đội SWAT. Trung úy Huddler cho cậu bé cơ hội, là 90 ngày để ra mắt một mẫu dùng thử.

Resnick bắt tay ngay vào việc, lắp ráp linh kiện, chủ yếu được sản xuất tại Trung Quốc. Vào ngày thứ 86, anh trình diễn cho 40 thành viên đội SWAT của Las Vegas. Kết quả không như kỳ vọng. Một sĩ quan dễ dàng dùng khăn đập chiếc UAV rơi xuống đất.

Resnick không bỏ cuộc. UAV trở thành nỗi ám ảnh, niềm đam mê sau nhiều năm tháo lắp đồ chơi, máy sấy tóc và lò vi sóng. Anh được chẩn đoán mắc chứng khó đọc từ sớm, nên cần chuyển qua lớp học bổ túc. Tính ra điều này lại có lợi. Anh bỏ qua lớp 6, học trung học một năm rưỡi rồi vào Đại học Las Vegas năm 14 tuổi. Sau đó thực tập tại McLaren và Tesla, rồi chuyển đến Đại học Northwestern để học về kỹ thuật cơ khí. Tiếp theo anh thực tập vài tháng tại DJI chi nhánh Palo Alto bang California, tận mắt chứng kiến cách công ty hàng đầu thế giới này chế tạo UAV. Sau đó, với đam mê mãnh liệt, anh bỏ hẳn đại học vào năm 2017 để tự mình chế tạo UAV.

PHONG CÁCH ĐẶC NHIỆM (SWAT)
Ở Mỹ có hàng ngàn đội cảnh sát đặc biệt về vũ khí và chiến thuật (SWAT). Brinc không phải hãng duy nhất muốn kiếm lợi bằng cách bán cho họ thiết bị công nghệ cao.

A–Súng Trường: Loại súng chính xác JP-15 (hãng JP Enterprises, giá $2.100) Nòng súng có thể làm lạnh -300 độ F để tăng độ chính xác

B–Tia Laser: MAWL X-1 Modular Tia Laser hỗ trợ bắn chính xác (B.E. Meyers Advanced Photonics, giá $3.650) Giúp ngắm bắn trong mọi điều kiện ánh sáng

C–Kính Phóng To: ATACR 1-8x24mm (Nightforce Optics, giá $2.800) Phóng to đến 8 lần

D–Kính Bảo Hộ: Kính nhìn đêm cải tiến kiêm ống nhòm (L3Harris, giá $14.000) Hoạt động cả trong bóng tối hoàn toàn

E–Mũ Bảo Hiểm: Hệ thống chống đạn FastXR High Cut (Ops-Core, giá $2.250) Chịu được nhiều phát đạn súng trường áp lực cao

F–Giảm Thanh: SOCOM556-MINI2 (SureFire, giá $1.300) Giảm tiếng nổ xuống còn tối thiểu

G–Găng Tay: Camo Gloves (Mechanix, giá $30) “Lớp da” này bảo vệ khỏi vật sắc nhọn 

H–Đồng Hồ: Fenix 5X Series (Garmin, giá $570) Hệ thống GPS tích hợp và la bàn ba trục

I–Bộ BDU: Áo sơ mi và quần chiến đấu (Crye Precision, $600) Nhẹ, chống rách, nhanh khô, thoáng khí

Ba tháng sau màn giới thiệu thất bại với cảnh sát Las Vegas, Resnick thử với chiếc UAV tự cân bằng. Trung úy Huddler ấn tượng, mời anh đi cùng đội SWAT trong một nhiệm vụ thông thường, để hiểu hơn về thực địa. Resnick phải đội một chiếc mũ bảo hiểm đặc biệt. Sau trải nghiệm này, Resnick và SWAT Las Vegas đã phát triển UAV Lemur, sau này trở thành UAV chủ lực của Brinc. Brinc – tên viết tắt của Blake Resnick Inc – chính thức thành lập năm 2018. Cảnh sát Las Vegas là khách hàng đầu tiên.

Trong 2 năm đầu, Brinc chỉ do một người điều hành. Sau đó Resnick nhận được 100.000 USD từ quỹ của tỷ phú Thiel, theo chương trình cung cấp vốn cho những bạn trẻ có tinh thần khởi nghiệp bỏ qua đại học. Mặc dù đạt doanh thu 100.000 USD mỗi năm, nhưng nếu muốn Brinc phát triển, Resnick cần thêm tiền. Vị cứu tinh thứ 2 xuất hiện, là Sam Altman, CEO của OpenAI, lúc đó đang là nhà đầu tư đầy tham vọng. Năm 2020, Resnick tham gia cuộc gọi vốn với một người bạn đang tìm kiếm cơ hội đầu tư. Người này sau đó giới thiệu Sam Altman. CEO của OpenAI nhanh chóng gửi mail trực tiếp cho Resnick, hỏi về doanh thu, khách hàng, trường hợp sử dụng, tốc độ tăng trưởng và số tiền cần thiết. Resnick phản hồi ngay lập tức. Hơn một ngày sau, Sam Altman cam kết đầu tư, rồi chuyển liền 2 triệu USD. Altman mời thêm tỷ phú sáng lập Scale AI, Alexandr Wang đầu tư 150.000 USD. Resnick nhớ lại: “Điều đó thực sự thay đổi cuộc đời tôi. Nó cung cấp cho tôi nguồn vốn và uy tín cần thiết, dùng xây dựng trụ sở đầu tiên và tuyển dụng những nhân viên đầu tiên.”

Điều đó cũng mở ra cánh cửa cho những vòng gọi vốn tiếp theo, lớn hơn nhiều. Alexandr Wang giới thiệu Resnick đến công ty đầu tư Index, đơn vị dẫn đầu vòng gọi vốn Series A trị giá 25 triệu USD của Brinc năm 2021, cũng như vòng gọi vốn 75 triệu USD tháng 4.2025. Tỷ phú Thiel đầu tư một khoản nhỏ vào năm 2022, cùng thời điểm Resnick lọt danh sách Forbes 30 Under 30. Doanh nhân Vlad Loktev, đối tác của Index nhận xét: “Anh ấy hấp thụ kiến thức như miếng bọt biển. Nhận ra nhiều thứ phải học là rất quan trọng, đặc biệt khi công ty còn trẻ.”

• • •

Tại cơ sở rộng 2.000m² ở Seattle, nơi Brinc chuyển đến năm 2021, Resnick dùng sức đẩy chiếc UAV Lemur đang bay trên không, khiến nó rơi xuống đất. Điều này gợi lại màn ra mắt đầu tiên tại sở cảnh sát Las Vegas. Chiếc UAV Lemur kêu ầm ĩ, giống như con ong khổng lồ, sau đó tự cân bằng và cất cánh. Trên bộ điều khiển cầm tay, có hình ảnh trực tiếp từ camera gắn trên UAV. Resnick bấm số điện thoại, kết nối trực tiếp tới UAV Lemur nhờ mối quan hệ đối tác của Brinc với AT&T, T-Mobile và Verizon. Màn hình điện thoại của Resnick chiếu toàn cảnh UAV Lemur dùng đầu nhọn siêu chắc làm từ vonfram và carbon, nhanh chóng làm vỡ cửa kính, mảnh vỡ văng khắp bên ngoài bãi đỗ xe.

Thời gian này, Resnick ít khi ở trụ sở chính. Anh đi công tác 3 ngày mỗi tuần, thường thuyết trình về công dụng các loại UAV cho cảnh sát trưởng và thị trưởng nhiều địa phương. Trung úy Huddler đôi khi cũng đi cùng. Trung úy Huddler đã nghỉ ở sở cảnh sát Las Vegas, hiện là phó chủ tịch phụ trách khách hàng của Brinc, chuyên hỗ trợ các lực lượng cảnh sát sử dụng UAV. Resnick ước tính khoảng 15% đội SWAT ở Mỹ đang sử dụng UAV của Brinc, nhất là UAV Lemur, biến UAV này trở thành một trong những sản phẩm rất thành công.

Tuy nhiên, một số ý kiến không tin thiết bị của Brinc so sánh được với DJI, nhất là hoạt động trong môi trường khắc nghiệt. Ông Kyle Nordfors, thuộc hiệp hội cứu hộ trên núi ở bang Utah, cũng thường xuyên sử dụng UAV trên dãy núi Rockies để theo dõi phòng trường hợp người leo núi gặp nguy hiểm. Ông cho rằng, thiết bị của Brinc không đáng tin cậy, không đủ nhanh để tiếp cận tình huống sinh tử. Thiết bị của DJI tốt hơn về mọi mặt.

Cảnh sát cũng ít nhiều phàn nàn tương tự. Anh Luis Figueiredo, phi công lái UAV của sở cảnh sát New Jersey, đã từng điều khiển UAV Lemur chia sẻ: “Phạm vi hoạt động chắc chắn cần lưu ý. Công cụ phá kính của UAV Lemur không phải lúc nào cũng như mong muốn.”

Ngay cả khi DJI bị cấm, Brinc cũng gặp nhiều đối thủ cạnh tranh lớn ở Mỹ, như Skydio có trụ sở tại California. Công ty này huy động được 730 triệu USD từ các quỹ đầu tư mạo hiểm như Andreessen Horowitz, hiện có hơn 1.000 khách hàng trong lĩnh vực an ninh công cộng. ICE đã chi 1,4 triệu USD để mua UAV của Skydio từ năm 2021, so với chỉ chi 80.000 USD mua UAV từ Brinc. Sở cảnh sát New York hiện có 41 UAV mua của Skydio, 40 UAV của DJI và 6 chiếc của Brinc.

Brinc rất tiềm năng trong lĩnh vực quốc phòng. Sau khi Nga tấn công Ukraine năm 2022, Brinc đã gửi 60 UAV Lemur đến Kiev hỗ trợ nhiệm vụ tìm kiếm cứu hộ. Dù có hợp tác giới hạn với Lầu Năm Góc, nhưng Brinc chưa theo đuổi bất kỳ hợp đồng nào. Công việc của Brinc ở Ukraine giúp họ học được nhiều thứ, như cách xoay sở khi tần số vô tuyến và GPS liên tục bị gây nhiễu.

Do vậy, khả năng rất cao Brinc sẽ dấn sâu hơn vào lĩnh vực quân sự. Nếu chiến tranh xảy ra, có thể Resnick sẽ không đứng ngoài như vụ xả súng ở Las Vegas năm 2017. Ông nói: “Tôi quan tâm đến sự tồn tại và thịnh vượng của tổ quốc.”

Sợ Nước Ngoài

Chính phủ Mỹ thường cấm các hãng công nghệ Trung Quốc và Nga vì lý do an ninh quốc gia. Những công ty bị cấm đều phủ nhận cáo buộc. Điều này giúp không ít công ty Mỹ gia tăng lợi nhuận tài chính.

• Kaspersky Lab: Công ty phần mềm diệt virus của Nga bị cấm dùng trong chính phủ liên bang năm 2018, sau đó cấm hoàn toàn thương mại vào năm 2024. Quốc hội Mỹ lo ngại cơ quan an ninh Nga dùng phần mềm này đánh cắp dữ liệu của người Mỹ. Doanh thu của Kaspersky chững lại ở mức 700 triệu USD trong 2 năm sau lệnh cấm 2018, nhưng đang tăng trưởng trở lại nhờ khách hàng nơi khác. McAfee có trụ sở tại California và Gen Digital có trụ sở tại Arizona, đang thống trị lĩnh vực diệt virus ở Mỹ.

• Hikvision và Dahua: Hai công ty sản xuất camera an ninh của Trung Quốc bị cấm bán hàng cho cơ quan Chính phủ Mỹ vào năm 2019. Ba năm sau, các loại camera an ninh của Trung Quốc bị cấm hoàn toàn tại Mỹ. Trước đó 2 công ty này chiếm 49% thị phần. Sau lệnh cấm, các công ty như Motorola (trụ sở tại Chicago) vươn lên mạnh mẽ.

• Huawei: Từ 2017, Chính phủ Mỹ cấm các cơ quan nhà nước mua linh kiện mạng của Huawei do lo ngại lỗ hổng an ninh. Doanh thu của Huawei giảm 32% từ 136,7 tỷ USD năm 2020 xuống còn 92,4 tỷ USD năm 2022, sau đó phục hồi lên 118 tỷ USD năm 2024. Cisco và Hewlett-Packard đều có trụ sở tại California là bên hưởng lợi chính.

• Hoshine Silicon Industry: Công ty chuyên sản xuất polysilicon dùng trong tấm pin mặt trời và chip máy tính này bị cấm tại Mỹ năm 2021. Thời điểm đó Hoshine và một số công ty khác từ khu tự trị Tân Cương của Trung Quốc, kiểm soát khoảng 40% thị phần toàn cầu tấm silicon cho pin năng lượng mặt trời. Sau lệnh cấm, chính quyền Tổng thống Joe Biden hỗ trợ 325 triệu USD cho Hemlock Semiconductor có trụ sở tại Michigan để bù đắp khoảng trống. Trên thế giới, các hãng Trung Quốc vẫn chiếm ưu thế. Năm 2024, Hoshine có doanh thu 3,8 tỷ USD.

• TP-Link: Hãng thiết bị mạng ở Trung Quốc này hiện chiếm 15% thị phần các hộ gia đình ở Mỹ. Có tin TP-Link sẽ là đối tượng bị cấm tiếp theo. Nếu vậy, Netgear trụ sở tại San Jose sẽ hưởng lợi lớn.

Biên dịch: NVP — Nội dung đã được đăng trên Tạp chí Forbes Việt Nam số tháng 1/2.2026